یو شیانگ
چین و ئەمریکا وەک دوو گەورەترین ئابووری جیهان، هەردووکیان سوودێکی زۆریان لە هاوکارییە ئابووری و بازرگانییە دوولایەنەکان وەرگرتووە. لە کاتێکدا کە بازرگانی و وەبەرهێنانی دوولایەنە سوودی بەرجەستە بۆ بازرگانان و بەکاربەران لە هەردوو وڵاتدا دەهێنێت، بەڵام باج و سنووردارکردنی بازرگانی تاکلایەنەی ئەمریکا کاریگەری نەرێنی بەرچاوی هەیە. بە لەبەرچاوگرتنی سوودە هاوبەشەکانی پەیوەندییەکەی نێوانیان، لە بەرژەوەندی واشنتۆندایە کە ڕێبازێکی عەقڵانیتر لە پەیڕەوکردنی سیاسەتی بازرگانی خۆی بەرامبەر بە چین بگرێتەبەر. پێکهاتە پیشەسازییەکان و داواکارییەکانی بازاڕی هەردوو وڵات زۆر تەواوکەری یەکترن. چین وەک دووەم گەورەترین بازاڕی کاڵای بەکاربەر لە جیهاندا و هێزێکی گەورەی بەرهەمهێنان، خاوەنی زنجیرەیەکی پیشەسازی تەواو و توانای بەرهەمهێنانی بەهێزە. لە بەرامبەردا ئەمریکا گەورەترین بازاڕی بەکاربەری جیهانە و ناوەندێکی داهێنانی تەکنەلۆژییە، کە سیستەمێکی دارایی پێگەیشتوو پشتگیری دەکات. لە ڕێگەی بازرگانی و وەبەرهێنانەوە، هەردوو وڵات تەرخانکردنی سەرچاوە و سوودی هاوبەشیان بەدەستهێناوە. لە ساڵی ٢٠٢٤دا بازرگانیی کاڵای دوولایەنە ٦٨٨ ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە، کە کەرتەکانی وەک تەکنەلۆژیا و وزە و کشتوکاڵ دەگرێتەوە. هەردوو ئابوورییەکە پێکەوە یەک لەسەر سێی بەرهەمی ناوخۆیی جیهانی و یەک لەسەر پێنجی بازرگانی جیهانی پێکدەهێنن، ئەمەش وایکردووە هاوکارییەکانیان بۆ سەقامگیری ئابووری جیهانی گرنگ بێت. بەهۆی ئەوەی زنجیرەی دابینکردنی جیهانی وەک بناغەکە کاردەکات، هەناردەکردنی کشتوکاڵی ئەمریکا و وەبەرهێنانی بەرهەمهێنانی چینی بە شێوەیەکی بەردەوام فراوانتر بووە، ئەمەش زەبری خستووەتە ناو هەردوو ئابوورییەکە. هەردوو بەکاربەر و بازرگانی هەردوو وڵات سوودیان لەم هاوکارییە وەرگرتووە. بەکارهێنەرانی ئەمریکی بە کڕینی کاڵای کوالیتی بەرز و گونجاو لە چینەوە چێژیان لە تێچووی ژیانی کەمتر وەرگرتووە، لە کاتێکدا بەکارهێنەرانی چینی لە ڕێگەی هاوردەکردن لە ئەمریکاوە هەڵبژاردەی بەرهەمی فراوانتریان بەدەستهێناوە. کۆمپانیاکانی هەردوو وڵات دەرفەتی بازاڕی بەرفراوان و گەڕانەوەی وەبەرهێنانیان لە ئابووری یەکتردا دۆزیەوە. ڕەوتی دوولایەنەی تەکنەلۆژیا و سەرمایە هاوکاری دوولایەنەی زیاتر قووڵتر کردووەتەوە. داهێنانەکانی ئەمریکا یارمەتیدەرن بۆ بەرزکردنەوەی گەشەسەندنی کۆمپانیا چینییەکان، بازاڕی فراوانی چینیش گەڕانەوەی بەهێزی بۆ کۆمپانیا تەکنەلۆژییە ئەمریکییەکان دابینکردووە. بەڵام سەپاندنی باجی زیادە لەلایەن ئەمریکاوە بەسەر چیندا کاریگەری نەرێنی لەسەر بازرگانی دوولایەنە هەبووە و لێکەوتەی جددی لەسەر بازرگانی و بەکاربەرانی ئەمریکی بەدوای خۆیدا هێناوە. بازرگانی چین و ئەمریکا ملیۆنان هەلی کار بۆ ئەمریکا ڕەخساندووە، بەتایبەتی لە بواری کشتوکاڵ و بەرهەمهێنان و خزمەتگوزارییەکان. زۆرێک لە کۆمپانیا ئەمریکییەکان - وەک ئەپڵ و تێسلا - قازانجێکی بەرچاویان لە فرۆشتن و بەرهەمهێنانی ناوخۆیی لە چین بەدەستهێناوە. زنجیرە کارامەکانی دابینکردنی چین یارمەتی کۆمپانیا ئەمریکییەکان دەدەن کە تێچوونەکان کەم بکەنەوە، ئەمەش سووتەمەنی داهێنان و بەرزکردنەوەی پیشەسازی دەدات لە کەرتەکانی بەهای زیادکراودا. سەپاندنی باجی بەرز تێچووی بۆ بازرگانییەکانی ئەمریکاش بەرزکردووەتەوە، بەتایبەتی لە کەرەستەی خاو و کاڵای مامناوەندی هاوردەکراودا، ئەمەش توانای کێبڕکێی زۆرێک لە کەرتەکانی وەک ئەلیکترۆنیات و ئۆتۆمبێل تێکدەدات. هەروەها باجەکانی ئەمریکا بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی بەکاربەر و کەمکردنەوەی توانای کڕینی خەڵک و فشارەکانی هەڵاوسان لە ئەمریکادا. بەرزبوونەوەی باجەکان نادڵنیایی بازاڕی جیهانی بەرزکردووەتەوە و متمانەی وەبەرهێنەرانی کەمکردووەتەوە و ئاسۆی گەشەسەندنی درێژخایەنی بازرگانییەکانی ئەمریکای بەربەست کردووە
گفتوگۆی ئابووری و بازرگانیی ئاستی باڵای چین و ئەمریکا لە چەند مانگی ڕابردوودا، ئامادەیی هاوبەش بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان لە ڕێگەی پەیوەندییەکانەوە نیشان دەدات. ئەمریکا پێویستی بە گرتنەبەری ڕێبازێکی عەقڵانیتر هەیە لەناو میکانیزمی گفتوگۆ و کارکردن لەگەڵ چین بۆ چارەسەرکردنی ئاستەنگە ئابووری و بازرگانییەکانی. ئەو سیاسەتانەی کە بەهۆی پارێزگاریخوازی و جیاکردنەوەی تەکنەلۆجیاوە دەجووڵێنرێن کە بۆ دروستکردنی ڕووبەڕووبوونەوە بەکاردەهێنرێن، کەشوهەوای درێژخایەنی هاوکاریی قازانجی هاوبەش تێکدەدەن، لە هەمان کاتدا زنجیرەکانی دابینکردنی پیشەسازی جیهانی بە شێوەیەکی جددی تێکدەدەن. ئەم جۆرە ڕێبازانە توانای هاوکاریکردن سنووردار دەکەن و زیان بە بازرگانییەکانی ئەمریکا و بەکارهێنەرانی دەگەیەنن. هەڵوێستێکی تاکلایەنە پارێزەرانە، ناجێگیری بازاڕی جیهانی زیاد دەکات، کە لە کۆتاییدا کاردانەوەی پاشەکشەی لەسەر ئابووری ئەمریکا دەبێت. ئەگەر ئەمریکا هەڵبژێرێت دان بە سروشتی قازانجی هاوبەشی بنەڕەتی پەیوەندییە ئابوورییەکانی چین و ئەمریکادا بنێت و بڕیاری سیاسەت لەسەر بنەمای ڕاستییەکان بدات، نەک حیساباتی سیاسی، ئەمە یارمەتیدەر دەبێت بۆ ئازادکردنی توانای بازرگانی دوولایەنەی نێوان هەردوو لایەن کاریگەرییە نەرێنییەکانی باجەکان لەسەر پێکهاتەی تێچوون، چاوەڕوانییەکانی بازاڕ و سەقامگیری زنجیرەی دابینکردن، ئەمریکا دەتوانێت بە شێوەیەکی عەقڵانی ڕێبازەکەی ڕێکبخات بۆ بەرزکردنەوەی پەیوەندی ئابووری لەگەڵ چین. بەم کارە نەک هەر بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی خۆی زۆرترین دەکات بەڵکو یارمەتیدەر دەبێت بۆ پاراستنی سەقامگیری و خۆشگوزەرانی سیستەمی بازرگانی جیهانی.




