خوێندن لە چین
هەموو ئەوەی خوێندکارێکی کورد پێویستی پێیەتی بۆ خوێندن لە چین — زانکۆکان، تواناسازییەکان، پرۆسەی ڤیزا، و ئەوەی چاوەڕوانت دەکات دوای گەیشتن.
خوێندنی باڵای چین فراوان و فرەچەشنە، لە چەند جۆرێک دامەزراوە پێکهاتووە:
زانکۆ گشتییەکان: بەناوبانگترین و پلەبەرزترین دامەزراوەکانی چین، خاوەن پڕۆگرامی فراوان لە زۆر بوار. سێ پۆلی سەرەکی تێدایە: لیگی C9 (هاوشێوەی ئایڤی لیگی ئەمریکا — تسینگهوا، پەکین و حەوت زانکۆی تر)، پڕۆژەی 985 (٣٩ زانکۆی توێژینەوەیی کە ئامانجیان ئاستی جیهانییە)، و پڕۆژەی 211 (زیاتر لە ١٠٠ زانکۆ کە بۆ بەرزکردنەوەی پێوەری نەتەوەیی هەڵبژێردراون).
زانکۆ تایبەتمەندەکان: تیشک دەخەنە سەر یەک بوار — تەکنەلۆژیا، پزیشکی، کشتوکاڵ یان بازرگانی — ڕاهێنانیان لەسەر ئەو بوارە دیزاین کراوە. نموونە: زانکۆی تەکنەلۆژیای پەکین، زانکۆی کشتوکاڵی چین.
زانکۆ تایبەتەکان: چەند سەد دامەزراوەی تایبەت هەن، لەوانە ٢٥٧ کۆلێژی سەربەخۆ. زۆرجار تیشک دەخەنە سەر بوارێکی دیاریکراو و نەرمترن لە دیزاینی پڕۆگرامەکانیان.
کۆلێژە پیشەییەکان: پڕۆگرامی پراکتیکی و پیشەیی پێشکەش دەکەن، زۆرجار ٢-٣ ساڵ.
زانکۆ نۆرماڵەکان: تایبەتمەندن لە ڕاهێنانی مامۆستایان و توێژینەوەی پەروەردەیی.
دامەزراوە هاوبەشە چینی-بیانییەکان: پڕۆژەی هاوبەشن لەنێوان زانکۆکانی چین و دەرەوە، ڕوانگەیەکی نێودەوڵەتی تایبەت پێشکەش دەکەن.
دامەزراوە سەربازییەکان: تایبەتن بە ڕاهێنانی کەسانی سەربازی و پێشکەشکردنی پڕۆگرامی تایبەت لە بوارە پەیوەندیدارەکانی بەرگری.
ساڵی خوێندن لە چین لە سەرماوەز (سێپتەمبەر) دەست پێدەکات و لە ڕەزبەر (جوڵای) کۆتایی دێت، بەسەر دوو وەرزدا دابەش دەبێت: پاییز (سەرماوەز-خاکەلێوە) و بەهار (گوڵان/جۆزەردان-ڕەزبەر). پشووی زستان زۆرجار لەگەڵ ساڵی نوێی چینی (کانوونی دووەم-شوبات) یەکدەگرێتەوە، پشووی هاوینیش لە ڕەزبەرەوە هەتا سەرماوەز دەخایەنێت. هەندێک زانکۆ خولی هاوینە یان کەمێک گۆڕانکاریان هەیە لەم ڕێکخستنە.
چین کۆمەڵێک بواری فراوان بۆ خوێندکارانی نێودەوڵەتی پێشکەش دەکات، لەوانە:
زانست و تەکنەلۆژیا: زانستی کۆمپیوتەر و ژیری دەستکرد، ئەندازیاری (چەندین پسپۆڕی)، بیرکاری، فیزیا و زانستە سروشتییەکان.
بازرگانی و ئابووری: بازرگانی نێودەوڵەتی، دارایی و ژمێریاری، ئابووری.
زانستە مرۆیی و کۆمەڵایەتییەکان: زمان و کەلتووری چینی، پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، کۆمەڵناسی.
پزیشکی: پزیشکی نەریتی چینی، پزیشکی کلینیکی، تەندروستی گشتی.
هونەر و دیزاین: هونەرە جوانەکان، تەلارسازی.
کشتوکاڵ و زانستە ژینگەییەکان: ئەندازیاری کشتوکاڵی، بەڕێوەبردنی ژینگە، دارستان.
باشە بیزانیت: چین ١٣ جۆری یاساییی بڕوانامەی ئەکادیمی هەیە: فەلسەفە، ئابووری، یاسا، پەروەردە، ئەدەبیات، مێژوو، زانست، ئەندازیاری، کشتوکاڵ، پزیشکی، بەڕێوەبردن، زانستی سەربازی، و هونەرە جوانەکان.
زمانی خوێندن بەپێی پڕۆگرام و زانکۆ دەگۆڕێت.
پڕۆگرامەکانی خوێندن بە زمانی چینی: زۆربەی پڕۆگرامی بەکالۆریۆس بە چینی دەخوێندرێن. پێویستە خوێندکار HSK ئاستی ٤ یان بەرزتر تێپەڕێنێت.
پڕۆگرامەکانی خوێندن بە زمانی ئینگلیزی: باون لە ئاستی ماستەر و دکتۆرا و لە پڕۆگرامە نێودەوڵەتییەکان. پێویستیان بە بەڵگەی زمانی ئینگلیزییە (TOEFL, IELTS, هتد).
پڕۆگرامە دووزمانییەکان: هەندێک زانکۆ بە هەردوو زمانی چینی و ئینگلیزی دەخوێنن، زۆرجار لەگەڵ خولی چڕی چینی.
باشە بیزانیت: ئەگەر زمانی خوێندنی کۆتا قۆناغت ئینگلیزی بووە، زۆربەی زانکۆکانی چین تەنیا بە پشتگیرینامەیەک لە زانکۆی پێشووت پەسەندی دەکەن، بێ پێویستی بە تاقیکردنەوەیەکی جیاوازی ئینگلیزی. تەنانەت لە پڕۆگرامی ئینگلیزیشدا، فێربوونی چینی زۆر پێشنیار دەکرێت بۆ ژیانی ڕۆژانە — زۆربەی زانکۆکان خولی چینی بەخۆڕایی پێشکەش دەکەن. بە وردی پێداویستیی زمانی پڕۆگرام و زانکۆی هەڵبژێردراو بپشکنە؛ هەندێک دامەزراوە خولی ئامادەکاری زمان پێشکەش دەکەن پێش دەستپێکردنی خوێندن.
لە ڕێگەی جیاوازەوە دەکرێت دەستت ڕابگات بە لیستی زانکۆکانی چین — بۆ ئاسانکاری دوو بەستەری بەسوود لە خوارەوە ڕیز کراون. تکایە بۆ هەر وردەکارییەک، توێژینەوەی خۆت ئەنجام بدە و سەردانی ماڵپەڕی فەرمی زانکۆ دڵخوازەکانت بکە.
پێشکەشکردنی داواکاری خوێندن و تواناسازی (سکۆلارشیپ) لە چین قۆناغێکی هەستیارە و پێویستی بە پلاندانان و کاری وردە.
پێش پێشکەشکردن، کاتێکی ڕاستەقینە بۆ بیرکردنەوە تەرخان بکە — ئەمە تەنها هەڵبژاردنی وڵات و پڕۆگرام نییە.
خۆت بناسە: بیر لە تواناکان، خولیاکان و بەهاکانت بکەوە، و سەیری ئەزموونی پێشووت بکەرەوە — لە خوێندن و کاردا — بۆ ئەوەی بزانیت لە چیدا سەرکەوتوو بوویت.
بازاڕی کار بپشکنە: بزانە کوردستان و ناوچەکە چیان پێویستە، و ئابووری و پیشەسازی چین بەرەو کوێ دەڕوات. لینکدین و سایتی هاوشێوە باش نیشانت دەدەن کە چ پسپۆڕییەک زیاتر داواکاری هەیە.
ئامانجی کورت و درێژخایەن دابنێ: ئامانجی کورتخایەن لەوانەیە فێربوونی چینی یان تەواوکردنی ماستەر/دکتۆرا لە بوارێکی دیاریکراو بێت؛ ئامانجی درێژخایەن لەوانەیە پۆستێکی بەرز لە کۆمپانیایەکی نێودەوڵەتی یان دامەزراندنی پڕۆژەی خۆت بێت. بیر لەوە بکەرەوە چۆن ئەوەی فێری دەبیت دەگەڕێتەوە بۆ سوودی گەشەپێدانی کوردستان.
بوارێک هەڵبژێرە کە هەم خولیات و هەم داواکارییەکەی هەبێت: سەیری ئەو بوارانە بکە کە چین تێیدا پێشەنگە — تەکنەلۆژیا، زانستی کۆمپیوتەر، ئەندازیاری، بازرگانی نێودەوڵەتی — و پڕۆگرامی زانکۆکان بەراورد بکە.
خوێندن بە کار ببەستەوە: بیر لەوە بکەرەوە چۆن ئەوەی فێری دەبیت بەکاردەهێنیت — بۆ پۆستێک لە کوردستان، لە کۆمپانیایەکی چینی، یان پڕۆژەی خۆت — و دەرفەتی گواستنەوەی تەکنەلۆژیا بۆ کوردستان لەبەرچاو بگرە.
قسە لەگەڵ خەڵک بکە: ڕاوێژکاری پیشەیی، خوێندکارانی کورد کە پێشتر لە چین خوێندوویانە، و سیمینار و وۆرکشۆپی پەیوەندیدار هەموو یارمەتیدەرن — و تۆڕی پەیوەندیت فراوان دەکەن.
پلانەکەت بنووسە: پلانێکی نووسراو بە هەنگاو و کاتبەندی ڕوون، کە بەردەوام پێداچوونەوەی بۆ بکەیت و بیگۆڕیت، خۆت پابەند دەکات.
خۆت بۆ بازاڕی کاری نێودەوڵەتی ئامادە بکە: زمانەوانی، کارکردن لە تیمدا، و پەیوەندی فرەفەرهەنگی پەرەپێبدە؛ بەشداری خولی ئۆنلاین بکە؛ خۆت فێری ئامرازە نوێیەکانی بوارەکەت بکە.
دۆزینەوە و هەڵبژاردنی زانکۆ و بەشی گونجاو کاریگەری گەورەی لەسەر داهاتووی ئەکادیمی و پیشەیی خوێندکار هەیە، بۆیە پێویستە بە وردی لێکۆڵینەوەی بۆ بکرێت. چەند فاکتەرێک لەبەرچاو بگرە:
پێگەی زانکۆ: ڕیزبەندی پێوانەیەکی گونجاوە — زانکۆی پلەبەرزتر بەگشتی واتای ژینگەیەکی باشترە: مامۆستای بەئەزموونتر (بەتایبەت بۆ ماستەر/دکتۆرا)، تاقیگەی پێشکەوتووتر و چالاکی نێودەوڵەتیی زیاتر. بەڵام واتای قورسی وەرگرتنیشی زیاترە. زانکۆی باشتر دەرگای زیاتر دەکاتەوە لە کاتی خوێندن و دوایی، بەڵام دەستکەوتی باش پشت بە ناوبانگ بەتەنها نابەستێت. سەرچاوەی بەسوود: QS، یوو ئێس نیوز، شانگهای ڕانکینگ و تایمز هایەر بۆ پێگەی نێودەوڵەتی؛ ڕیزبەندی ناوخۆیی چین بۆ ڕوانگەیەکی تر؛ و ناوبانگی زانکۆ لە بوارێکی دیاریکراودا — زانکۆکانی چین زۆرجار پسپۆڕن، بەشێکی لەبەر ئەوەی حکوومەت لەکوێ وەبەرهێناوە.
پڕۆگرام و کۆرسەکان: دوای دیاریکردنی چەند زانکۆیەک، بپشکنە ئایا ئەو پڕۆگرامەی دەتەوێت بە ڕاستی پێشکەش دەکەن — زۆربەیان ساڵانە ئەمە لە پەڕەی خوێندکارە نێودەوڵەتییەکانیان بڵاو دەکەنەوە، لەگەڵ ئاستی خوێندن و زمانی وانەکان.
مامۆستا و توێژینەوە: لیستی مامۆستایانی بەش و کاری ئەم دواییانەیان بپشکنە — بۆ ماستەر و بەتایبەت دکتۆرا، سەرپەرشتیارەکەت ڕۆڵێکی زۆر گەورەی هەیە (زیاتر لە بەشی داهاتوو). زۆربەی مامۆستایان پرۆفایلی گشتیی کارەکانیان هەیە.
ئامێر و دەرفەتی پراکتیک: تاقیگە، ئامێر و دەرفەتی ڕاهێنان/کارامۆزی لە بوارەکەتدا.
شوێن و شێوازی ژیان: بۆ چەند ساڵ لەوێ دەژیت، بۆیە کەشوهەوا گرنگە ئەگەر کاریگەری لەسەر تەندروستیت هەبێت — شوێنێک هەڵبژێرە کە بە ئاسوودەیی تێیدا بژیت. شارە گەورەکانی چین (شانگهای، بەیجینگ، گوانژۆ) کۆمەڵگای نێودەوڵەتیی گەورەیان هەیە، کە زۆرجار واتای خزمەتگوزاریی زیاتری گونجاو بۆ بیانییەکانە، هەرچەندە تێچوونیان زیاترە.
خزمەتگوزاری پشتگیری خوێندکارانی نێودەوڵەتی: لەنێوان زانکۆکان زۆر جیاوازن — جۆری ژووری ناوخۆیی (هاوبەش یان تاک)، شوێنی کەمپ، و ئەوەی خۆڕاییە بەرامبەر ئەوەی تێچووی زیاتری هەیە.
باشە بیزانیت: وەرگرتن هەروەها پشت بە کۆی دۆخی داواکار دەبەستێت — نمرەکان، بڵاوکراوەکان (بۆ پڕۆگرامی توێژینەوەیی)، و ژمارەی خوێندکاری نێودەوڵەتی کە ئەو زانکۆیە/پڕۆگرامە پێشتر وەریگرتووە — نەک تەنیا ڕیزبەندی. ئەم مەرجانە بەپێی زانکۆ و بەش و ئاستی خوێندن دەگۆڕێن، بۆیە هەمیشە ماڵپەڕی فەرمی پڕۆگرامەکە بپشکنە بۆ وردەکاری ڕاست. هەرچەندە هیوامانە هەموو خوێندکارێکی کورد باشترین پەروەردە وەربگرێت، ژیرانەیە ئەگەری ڕاستەقینەی وەرگرتنیش لەبەرچاو بگیرێت کاتێک لیستەکەت تەسک دەکەیتەوە.
زۆر زانکۆ/بەش داوا دەکەن خوێندکار پێش پێشکەشکردنی داواکاری پێشتر مامۆستای سەرپەرشتیاری هەڵبژاردبێت و پشتگیری نووسراوی وەرگرتبێت. ئەمە بۆ داواکاری ماستەر و دکتۆرا زۆر گرنگترە: بەپێچەوانەی بەکالۆریۆس کە زیاتر لەسەر وانەیە، خوێندنی باڵا واتای چەند ساڵ کاری قووڵە لەژێر چاودێریی نزیکی یەک سەرپەرشتیار. سەرپەرشتیارەکەت لە مامۆستایەک زیاترە — ڕێنیشاندەری ئەکادیمیت دەبێت، ڕێنماییکەری توێژینەوەت، و زۆرجار دەروازەت بۆ تۆڕی ئەکادیمیی چینی و نێودەوڵەتی. هەڵەیەک لێرەدا کاتی زۆر بەفیڕوو دەدات یان تەنانەت وازهێنان لە بەرنامەکە؛ هەڵبژاردنی دروست کاری توێژینەوەیی سەرکەوتوو و پەیوەندیی درێژخایەن دروست دەکات.
هەڵبژاردنی ئاراستەی توێژینەوە: بیر لە گەشتی ئەکادیمیت بکەرەوە — کام بابەت بە ڕاستی سەرنجی ڕاکێشایت، کام پڕۆژە زیاتر شانازیت پێوە کرد، لە چیدا هەست بە تێپەڕبوونی کات نەکرد. بخوێنەوە بە زمانی ئینگلیزی لەسەر ئینتەرنێت، و سەیری کۆنفرانسە ساڵانەکانی بوارەکە بکە (زۆربەیان وتاری پەسەندکراو و وۆرکشۆپیان بە ئۆنلاین بڵاو دەکەنەوە) — شوێنکەوتنی ئەوەی بوارێک بۆ ماوەیەک تیشکی خستووەتە سەر باشترین ڕێگایە بۆ دیاریکردن و دڵنیابوونەوە لە حەزەکانت. لەگەڵ ئامانجەکانت بیگونجێنە، و قسە لەگەڵ مامۆستا و هاوتەمەن و کۆمەڵگای ئۆنلاین بکە (بۆ نموونە، سابڕێدیتی r/MachineLearning زیاتر لە ٢ ملیۆن ئەندام و چالاکیی ڕۆژانەی هەیە).
کاریگەری پیشەیی لەبەرچاو بگرە: ئاراستەی توێژینەوەکەت دەبێت لەگەڵ پلانی درێژخایەنت بگونجێت — گەڕانەوە بۆ کوردستان بۆ بەشداری گەشەپێدانی ناوخۆیی، پیشەیی ئەکادیمی نێودەوڵەتی، کارکردن لە کەرتی تایبەت یان حکوومەت، یان دامەزراندنی پڕۆژەی خۆت. هەر ڕێگایەک لەوانەیە ئاراستەی توێژینەوەیەکی جیاواز پێشنیار بکات.
دۆزینەوەی سەرپەرشتیاری شیاو: دڵنیاترین ڕێگا ماڵپەڕی فەرمی بەشەکەیە — بگەڕێ بۆ مامۆستایانی دیاریکراو وەک شیاو بۆ سەرپەرشتیکردنی ماستەر/دکتۆرا (ئەمە زۆرجار بە ڕوونی دیاریدەکرێت؛ نەک هەموو مامۆستایەکی لیستکراو، تەنانەت سەرۆکی بەش، ئەم شایستەییەی هەیە).
هەڵسەنگاندنی سەرپەرشتیار: بڵاوکراوەکانی ئەم دواییانەی و چالاکی/پەیوەندیدارییان ببینە؛ بپشکنە ئایا ئێستا فەندی توێژینەوەی هەیە (سەرپەرشتیاری خاوەن فەند ئەگەری وەرگرتنی خوێندکاری نوێی زیاترە)؛ ئەگەر دەگونجێت لەگەڵ خوێندکارانی ئێستا یان پێشووی قسە بکە؛ و سەیر بکە ئایا هاوکاری نێودەوڵەتیی هەیە کە دەتوانێت دەرفەتی زیاتر بکاتەوە.
پەیوەندیکردن: ئیمەیڵێکی فەرمی بنووسە: خۆت بناسێنە، پێشینەت باس بکە، و ئارەزووی دیاریکراوت بۆ کارەکانیان دەربببڕە — ئاماژە بە وتار یان پڕۆژەیەکی ڕاستەقینەیان بکە، نەک داوایەکی گشتی. سیڤی و هەر بڵاوکراوە یان پڕۆژەیەکی پەیوەندیدارت هاوپێچ بکە. ئامانجەکەت ڕوون بکەرەوە (ماستەر یان دکتۆرا) و بۆچی دەتەوێت بچیتە گرووپەکەیان. یارمەتیشت دەدات ئەگەر بتوانیت بگەیت بە خوێندکارانی نێودەوڵەتیی ئێستای ئەو گرووپ/زانکۆیە، کە دەتوانن بە ڕاستی باس لە ژینگەی توێژینەوە و شێوازی هەڵسوکەوتی سەرپەرشتیار لەگەڵ خوێندکاری نێودەوڵەتی بکەن.
مەرجەکان بەپێی ئاستی خوێندن، بوار و زانکۆی هەڵبژێردراو دەگۆڕێن، بەڵام ئەم مەرجە گشتییانە بۆ زۆربەی پڕۆگرامەکان دەگونجێن.
پڕۆگرامەکانی بەکالۆریۆس
بڕوانامەی ئامادەیی یان هاوتای؛ تەمەن ٢٥ ساڵ یان کەمتر
پڕۆگرامەکانی ماستەر
بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە دامەزراوەیەکی ناسراو؛ تەمەن ٣٥ ساڵ یان کەمتر
پڕۆگرامەکانی دکتۆرا
بڕوانامەی ماستەر لە دامەزراوەیەکی ناسراو؛ تەمەن ٤٠ ساڵ یان کەمتر
پڕۆگرامەکانی زمانی چینی
بڕوانامەی ئامادەیی یان هاوتای؛ تەمەن ٣٥ ساڵ یان کەمتر
ڕەگەزنامە: داواکار نابێت هاووڵاتی چینی بێت — خوێندکارانی کورد و عێراقی شیاون. پاسپۆرتی یاسایی پێویستە، لەگەڵ کۆپییەکی ڕوونی پەڕەی زانیارییەکانی. داواکارانی خاوەن دوو ڕەگەزنامە کە یەکێکیان چینی بێت شیاو نین.
پێشینەی ئەکادیمی: ئەدای باش لە دواترین قۆناغی خوێندنت چاوەڕوان دەکرێت، بەتایبەت لە بابەتەکانی پەیوەندیدار بە بوارە هەڵبژێردراوەکەت — ئەمە گرنگتر دەبێت هەرچەندە ئاستی خوێندن بەرزتر بێت.
تەندروستی: داواکار دەبێت تەندروستی جەستەیی و دەروونی باشی هەبێت. پشکنینی پزیشکی گشتگیر و پڕکردنەوەی فۆرمی تایبەت بە پشکنینی جەستەیی بیانی پێویستە، واژۆکراو لەلایەن پزیشکێکی بڕوانامەدار، لەگەڵ پشکنینی خوێن، تیشکی سینگ و نەخۆشییە گوازراوەکان.
بیمەی تەندروستی: وەرگرانی تواناسازی پێویستی بە بیمەی تەندروستی لە چین هەیە — هەندێک زانکۆ ئەمە وەک بەشێک لە پاکێجی تواناسازی دابین دەکەن.
نەبوونی تواناسازی تر: بۆ تواناسازی حکومی، داواکار نابێت لەو کاتەدا تواناسازییەکی تری حکومەتی چین یان پشتگیری داراییی ڕێکخراوێکی تر وەربگرێت.
پابەندبوون بە یاسا: داواکار دەبێت ڕازی بێت بە پابەندبوون بە یاسا و ڕێنماییەکانی چین، و یاسا و سیاسەتی زانکۆی خانەخوێی.
باشە بیزانیت: ئەمانە مەرجی گشتین — هەمیشە پێداویستییە تایبەتەکانی ئاستی خوێندن، بوار و زانکۆی مەبەستت لە ماڵپەڕی فەرمی خۆیدا بپشکنە، چونکە چاوەڕوانییە وردەکان لەوانەیە لەگەڵ ئەم کورتەکراوەیە جیاواز بن.
تاقیکردنەوەی زمان بەشێکی پێویستە لە پرۆسەی پێشکەشکردن. ماڵپەڕی زانکۆی خوازراو بپشکنە بۆ ئاستی ورد.
HSK: تاقیکردنەوەی فەرمیی توانای زمانی چینییە. زۆربەی زانکۆکان داوای HSK4 یان HSK5 دەکەن، پێویستە ئەگەر خوێندنەکەت بە چینی بێت.
IELTS: تاقیکردنەوەی نێودەوڵەتیی زمانی ئینگلیزییە. زۆربەی زانکۆکان داوای نمرەی ٦.٠ یان زیاتر دەکەن.
TOEFL: تاقیکردنەوەیەکی تری پەسەندی زمانی ئینگلیزییە، بەگشتی کەمترین نمرەی نزیکەی ٨٠.
ئامادەکاری بۆ HSK: کتێبە فەرمییەکانی HSK بەکاربهێنە، گوێ لە پۆدکاست و فیلمی چینی بگرە، لەگەڵ قوتابیانی تر ڕاهێنان بکە.
ئامادەکاری بۆ IELTS/TOEFL: بەردەوام بخوێنەوە، گوێ لە ڕادیۆی ئینگلیزی بگرە، خولی ئۆنلاین بگرە، و نووسین و قسەکردن ڕاهێنان بکە — ئامرازی زیرەکی دەستکردیش وەک چات جیپیتی، کلۆد یان جێمینای یارمەتیدەرن.
بەشی چینی زانکۆی سەلاحەدین، هەولێر (شوێنی تاقیکردنەوەی HSK)
دامەزراوەی دۆستایەتی عێراقی-چینی (شوێنی تاقیکردنەوەی HSK، بەغدا)
باشە بیزانیت: ئەم تاقیکردنەوەی HSK هەم لە هەرێمی کوردستان و هەمیش لە بەغدا بەردەستە، لەو دوو ناوەندەی سەرەوە. IELTS و TOEFL بە بەردەوامی لە ماوەی ساڵدا لە سەنتەرە تایبەتەکان بەردەستن.
ناردنی بەڵگەنامەکان لە ڕێگەی ڕووپەڕی پێشکەشکردنی هەر زانکۆیەک ئەنجام دەدرێت — زۆربەیان لیستی وردی خۆیان بۆ هەر ساڵێکی نوێی خوێندن بڵاو دەکەنەوە. بەگشتی، ئەم بەڵگانە پێویستن:
پاسپۆرت: کۆپی لاپەڕەی سەرەکی زانیارییەکان.
بڕوانامەی دواترین قۆناغی خوێندن: وێنەهاوتای دیجیتاڵی بڕوانامەی دەرچوون؛ ئەگەر هێشتا خوێندنەکەت تەواو نەبووە، بەڵگەنامەی کاتی پێویستە لە زانکۆی هەنووکەییەوە.
بەڵگەنامەی تۆماری نمرەکان: تۆماری فەرمی نمرەکان لە هەموو ساڵەکانی خوێندن؛ ئەگەر هێشتا خوێندنەکەت تەواو نەبووە، بەڵگەنامەی کاتی پێویستە لە زانکۆی هەنووکەییەوە.
دوو نامەی پاڵپشتی: لەلایەن مامۆستا یان سەرپەرشتیارێکی پێشووەوە کە باش دەتناسێت.
پلانی خوێندن یان نامەی مەبەست: باسکردنی هۆکاری هەڵبژاردنی ئەو بەش و زانکۆیە، و ئامانجەکانت لە خوێندن و پلانی داهاتووت.
بەڵگەی شارەزایی زمان: نمرەی تاقیکردنەوەی HSK بۆ بەرنامە چینییەکان؛ IELTS یاخود TOEFL بۆ بەرنامە ئینگلیزییەکان — مەگەر زمانی خوێندنی پێشووت بەخۆی ئینگلیزی بووبێت، ئەوکات تەنها پشتگیری زانکۆی پێشووت پێویستە.
وێنەی کەسی: وێنەی ڕەنگاوڕەنگی نوێ، پێویستە لەگەڵ مەرجەکانی زانکۆ بگونجێت (قەبارە و پاشبنەما).
پیشەنامە (سیڤی): سیڤیەکی نوێ.
فۆرمی پشکنینی تەندروستی: لە ناوەندێکی متمانەپێکراودا پڕدەکرێتەوە — بڕوانە «مەرجەکانی وەرگرتن» لە سەرەوە بۆ ئەوەی دەبێت لەخۆبگرێت.
بەڵگەنامەی دارایی: ڕاپۆرتی بانکی کە پشتڕاستی دەکاتەوە دەتوانیت خەرجی خوێندن و ژیان دابین بکەیت — پێویستە ئەگەر خوێندنەکەت خۆ-پاڵپشت بێت، نەک بە تواناسازی.
باشە بیزانیت: هەموو بەڵگەنامەکان دەبێت بە زمانی چینی یان ئینگلیزی بن. ئەگەر بە زمانی تر بن، پێویستە لەلایەن وەرگێڕێکی فەرمی یان دامەزراوەیەکی متمانەپێکراوەوە وەربگێڕدرێن و پەسەند بکرێن. هەندێک زانکۆ داوای بەڵگەنامەی زیاتر دەکەن، وەک نموونەی نووسین یان پۆرتفۆلیۆ بۆ بەشە هونەرییەکان. پێشوەختە دەست بە کۆکردنەوەی بەڵگەنامەکان بکە، چونکە هەندێکیان کاتیان دەوێت؛ بەڵگەنامە ئەسڵییەکان لای خۆت هەڵبگرە؛ دڵنیابە لەوەی هەموو بەڵگەنامەکان ڕوون و خوێندنەوەیان ئاسانە؛ و پێش ناردن لیستێک دروست بکە بۆ دڵنیابوون لە تەواوی.
زۆربەی زانکۆکانی چین سیستەمی پێشکەشکردنی ئۆنلاینی خۆیان هەیە. ئەم پرۆسەیە بەگشتی ئەم هەنگاوانە لەخۆدەگرێت:
دروستکردنی هەژمار: لە ماڵپەڕی فەرمی زانکۆ، بەشی پێشکەشکردنی نێودەوڵەتی بدۆزەرەوە، و هەژمارێک دروست بکە بە ئیمەیڵ و وشەی نهێنی.
پڕکردنەوەی فۆرمی داواکاری: زانیاری کەسی، زانیاری پەروەردەیی، و هەڵبژاردنی بەش و پڕۆگرامی خوێندن.
بارکردنی بەڵگەنامەکان: بە فۆرماتی داواکراو، بەگشتی PDF یان JPG.
پێداچوونەوە و دووپاتکردنەوە: بە وردی پێداچوونەوەی هەموو زانیارییەکان بکە، و ڕەزامەندی خۆت لەسەر هەموو مەرجەکان دەربببڕە پێش ناردن.
کرێی پێشکەشکردن بەگشتی لەنێوان ٤٠٠ تا ٩٠٠ یوان (دراوی چینی)دایە، و لە زانکۆیەکەوە بۆ زانکۆیەکی تر جیاوازە — هەندێک زانکۆی بەناوبانگ کرێیەکی زیاتریان هەیە. زۆربەی کات ئەم کرێیە ناگەڕێندرێتەوە، تەنانەت ئەگەر وەرنەگیرایت.
پارەدانی ئۆنلاین: بەکارهێنانی کارتی کرێدیت یان دیبیت (Visa, MasterCard, UnionPay) لە ڕێگەی سیستەمی پارەدانی ئۆنلاینی زانکۆ — زۆر جار خێراترین و ئاسانترین ڕێگەیە.
گواستنەوەی بانکی نێودەوڵەتی: ڕاستەوخۆ بۆ هەژماری بانکی زانکۆ. پێویستە وریا بیت لە تێچووی زیادەی بانک و کاتی زیاتری دەوێت؛ دڵنیابە لە نووسینی ناو و ژمارەی داواکاریت لە یاداشتی گواستنەوەکە.
ویسترن یونیۆن: هەندێک زانکۆ ئەم ڕێگەیە قبوڵ دەکەن. خێراترە لە گواستنەوەی بانکی بەڵام تێچووی زیاترە.
باشە بیزانیت: پێش پارەدان، دڵنیابە لە بڕی دروست و شێوازی پەسەندکراو؛ هەمیشە پسووڵەی پارەدان وەربگرە و بیپارێزە؛ دڵنیابە لە سەلامەتی پەڕەی پارەدان؛ ئاگاداری تێچووی گۆڕینەوەی دراو بە، بە تایبەت ئەگەر پارەدانەکە بە دۆلار بێت؛ و کاتێکی زیاتر بۆ گواستنەوەی بانکی نێودەوڵەتی دابنێ، چونکە لەوانەیە چەند ڕۆژێک بخایەنێت.
هەرچەندە هەموو زانکۆکان داوای چاوپێکەوتن ناکەن، بەڵام هەندێکیان، بەتایبەت بۆ پڕۆگرامە کێبڕکێدارەکان، ئەم هەنگاوە بە گرنگ دەزانن. چاوپێکەوتنی ئۆنلاین — لە ڕێگەی Skype, Zoom یان Voov (Tencent Meeting) — باوترین شێوازە بۆ داواکارانی نێودەوڵەتی.
پێش چاوپێکەوتن: لێکۆڵینەوەی ورد لەسەر زانکۆ و بەرنامەکە بکە و ئاگادار بە لە دواین پێشکەوتنەکانیان؛ خۆپێناساندنێکی کورت ئامادە بکە (پێشینەت، و هۆکاری هەڵبژاردنی ئەم زانکۆ و بەرنامەیە)؛ چەند پرسیارێکی وردی خۆت ئامادە بکە؛ لەگەڵ هاوڕێ یان کەسێکی شارەزا ڕاهێنان بکە؛ پێشوەخت ئینتەرنێت و کامێرا و مایکرۆفۆن تاقی بکەرەوە و شوێنێکی ئارام هەڵبژێرە؛ جلوبەرگی گونجاو لەبەر بکە.
لە کاتی چاوپێکەوتن: بە دڵنیاییەوە و بە ڕوونی قسە بکە؛ بە وردی گوێ بگرە و ڕاستەوخۆ وەڵام بدەرەوە؛ نموونەی ڕاستەقینە لە ئەزموونی خۆت بهێنەرەوە؛ ئامادە بە بۆ باسکردنی لاوازی و بەهێزییەکانت بە ڕاستگۆیی؛ پرسیارە ئامادەکراوەکانت بپرسە؛ لە کۆتاییدا سوپاسی چاوپێکەر بکە.
باشە بیزانیت: چاوپێکەوتن دەرفەتێکە بۆ نیشاندانی کەسایەتی و تواناکانت کە لە بەڵگەنامە نووسراوەکان دەرناکەون. کەواتە باشترین بەکارهێنانی بکە.
تێچووی خوێندن و ژیان لە چین بە بەراورد لەگەڵ زۆربەی وڵاتانی پێشکەوتوو کەمترە، بەڵام بەپێی زانکۆ و شار زۆر جیاوازە.
کرێی خوێندن: زانکۆکان لە چین تێچووی خوێندن/فێرکردن وەردەگرن، کە بە دڵنیاییەوە بەپێی زانکۆ دەگۆڕێت. ئەگەر نەتوانیت سکۆلارشیپ (یارمەتی دارایی) وەربگریت، بە خۆخەرج ئەژمار دەکرێیت و دەبێت کرێی خوێندن لەگەڵ خەرجییەکانی دیکە بدەیت.
تێچووی ژیان: بەگشتی مانگانە لە نێوان ٣٠٠ تا ١,٠٠٠ دۆلار، بەپێی شار و شێوازی ژیان: نیشتەجێبوون لە خوێندنگە ٢٠٠-٦٠٠ دۆلاری مانگانە، خواردن ١٥٠-٣٠٠ دۆلاری مانگانە، هاتوچۆ و تێچووی تر کەمتر لە ٥٠ دۆلاری مانگانە. شارە گەورەکان وەک شانگهای و بەیجینگ بەگشتی ٨٥٠-١,٢٠٠ دۆلاری مانگانەیە؛ شارە بچووکەکان وەک چەنگدو و چانگشا ٥٥٠-٨٥٠ دۆلاری مانگانەیە.
باشە بیزانیت: بۆ ژیانی خوێندکاری بەگشتی، تێچووی ژیان لە چین بە شێوەیەکی گشتی کەمترە لە وڵاتانی وەک ئەمریکا و ئەوروپا. بەڵام بە وردی پلان دابنێ و لە دەرفەتەکانی یارمەتی دارایی ئاگادار بە.
لە وڵاتی چین چەندین جۆری جیاواز لە تواناسازی و یارمەتی دارایی هەیە، کە لەلایەن حکومەتی چین، هەرێم و گەورە شارەکان، خودی زانکۆکان، و ڕێکخراوەکانی تر دابین دەکرێن. بەگشتی دەتوانیت تەنها یەک داواکاری بۆ یەک زانکۆی دیاریکراو پێشکەش بکەیت بۆ تواناسازی حکومەتی چین، بەڵام دەتوانیت هاوکات بۆ زیاتر لە زانکۆیەک بۆ جۆرەکانی تری یارمەتی هەنگاو بنێیت، بەو پێیەی گرێدراوی یەکتر نین.
تواناسازییەکانی حکومەتی چین (CSC): تواناسازی حکومەتی چین پرۆگرامێکە کە لەلایەن حکومەتی چینەوە پشتگیری دەکرێت و ئامانج لێی ڕاکێشانی خوێندکارانی نێودەوڵەتی بۆ خوێندن لە چینە بۆ ئاستەکانی بەکالۆریۆس، ماستەر، دکتۆرا یان پرۆگرامی بێ بڕوانامە. دوو جۆری هەیە: جۆری A کە لایەنی بڕیاردەر سەفارەتی چینە نەک زانکۆی هەڵبژێردراو، و جۆری B کە زانکۆی هەڵبژێردراو بڕیاردەرە لەسەر دۆخی داواکارییەکە. هەردوو جۆرەکە لەسەر هەمان ماڵپەڕ پێشکەش دەکرێن بە هێندێک جیاوازییەکی کەمەوە. ئەم تواناسازییە کرێی خوێندن، بیمەی تەندروستی و شوێنی مانەوە دەگرێتەوە، لەگەڵ دەرماڵەیەکی مانگانە بۆ تێچووی ژیان. پێشکەشکار دەبێت هەموو مەرجەکانی تێدا بێت، و هەر کەسێک تەنها بۆ یەک جۆر و یەک زانکۆ دەتوانێت داواکاری پێشکەش بکات.
تواناسازییەکانی تایبەت بە زانکۆکان: ئەم جۆرە لە تواناسازی ڕاستەخۆ لە ڕێگەی ماڵپەڕی زانکۆکان خۆیانەوە پێشکەش دەکرێت و هەر زانکۆکە خۆی بڕیاردەرە لەسەر دۆخی داواکارییەکە. ژمارەی ئەو زانکۆیانەی ئەم دەرفەتە پێشکەش دەکەن بە ڕێژەیەکی بەرچاو کەمە، بۆیە ماڵپەڕی زانکۆی دڵخوازت بپشکنە. پشتگیرییەکانی ئەم جۆرە هاوشێوەی تواناسازی حکومەتی چینن. نموونە: تواناسازی زانکۆی شانگهای جیاوتۆنگ و زانکۆی ئەکادیمیای زانستی چین (UCAS).
تواناسازییەکانی هەرێمی و شاری: ژمارەیەک لە زانکۆکان دەشێ پشتگیری بکەن بەم جۆرە لە تواناسازی لەپاڵ جۆرەکانی تر — لە ماڵپەڕی زانکۆی دڵخواز دڵنیابەوە لە هەبوونی ئەم دەرفەتە. نموونەیەک لەم جۆرە تواناسازییە سکۆلارشیپی حکومەتی شانگهایە.
جۆرەکانی تری تواناسازی: هەر جۆرە دەرفەتێکی تری تواناسازی هەیە کە تەنها لەلایەن ناوەندێکی دیارکراوەوە پشتگیری دەکرێت بۆ چەند زانکۆیەکی دیارکراو. نموونە: تواناسازی سیمنس (تەنها بۆ زانکۆی چینگخوا) و تواناسازی ئەنزۆ (بۆ زانکۆی ئەکادیمیای زانستی چین UCAS و زانکۆی زانست و تەکنەلۆژیای چین USTC).
باشە بیزانیت: شایانی باسە کە هەر زانکۆ و بەشێکی دیاریکراوی زانکۆکان ماڵپەڕی خۆیان هەیە، بۆیە زۆربەی ئەم زانیاریانە لەسەر ماڵپەڕەکانیان بەردەستن — لەوێ بگەڕێ بۆ وردەکاری تەواو. کاتێک دەگونجێت، پەیوەندی بە دەرچووان و قوتابیانی ئێستای ئەو زانکۆیانە بکە (گرووپی ویچاتی کوردان لە چین زۆرجار خێراترین ڕێگایە) — خێراتر لە هەر ماڵپەڕێک وردەکاری دەڵێن. ڕاوێژ بە مامۆستایان و ڕاوێژکارانی پسپۆڕیش بۆ هەڵسەنگاندنی ئاستی بەش و زانکۆ بەسوودە.
دوو جۆر ڤیزای خوێندن هەیە بۆ وڵاتی چین: X1 بۆ ئەو خوێندکارانەی ماوەی خوێندنەکەیان زیاترە لە شەش مانگ، و X2 بۆ کاتێک ماوەی خوێندن کەمتر بێت لە شەش مانگ.
بەپێی ڕێنماییەکانی کونسوڵخانەی چین لە کوردستانی باشوور، پرۆسەی داواکردنی ڤیزا دوو هەنگاوە: پڕکردنەوەی فۆرمی ئۆنلاینی ڤیزای چین، پاشان وەرگرتنی کاتی سەردانکردنی کونسوڵخانە بە ئۆنلاین بۆ پێشکەشکردنی. دەبێت خودی داواکار ئامادەبێت لەگەڵ فۆرمی داواکاری و کاتی سەردانکردنی چاپکراو؛ کونسوڵخانە پەنجەمۆر وەردەگرێت وەک بەشێک لە داواکردنی ڤیزای خوێندن.
کونسوڵخانەی چین، هەولێر
باشە بیزانیت: ناونیشان: شاڕێی گوڵان (باشووری ناز سیتی)، هەولێر، کوردستانی باشوور، عێراق. بۆ چۆنیەتی پارەدان و کۆکردنەوەی پاسپۆرتەکەت، تەماشای خشتەی کرێی کونسوڵخانە بکە (PDF) کە لە خوارەوە بەستەرکراوە.
بۆ هەردوو جۆرەکە: پەڕەی دڵنیابوونەوە لە ناردنی فۆرمی ئۆنلاین و فۆرمی داواکردنی ڤیزا هەردووک بە چاپکراوی لەگەڵ وێنەیەک بە قەبارەی ٤٨*٣٣ ملم؛ پاسپۆرت، و پەڕەی زانیاری کەسی پاسپۆرت بە چاپکراوی لەگەڵ وێنەیەک بە هەمان قەبارە (پاسپۆرت دەبێت بەلایەنی کەمەوە شەش مانگی مابێت بۆ بەسەرچوون و پەڕەی بەتاڵی تێدابێت)؛ لەبەرگیراوەی کۆتا ڤیزای چین یاخود ڕێگەپێدانی نیشتەجێبوون لەچین ئەگەر هەبێت؛ و نوسخەی بنەڕەتی و لەبەرگیراوەی کارتی نیشتمانی و کارتی زانیاری.
بۆ ڤیزای جۆری X2: نوسخەی بنەڕەتی و لەبەرگیراوەی قبوڵی خوێندنەکەت کە لەلایەن زانکۆیەکی چینەوە دەرچووە.
بۆ ڤیزای جۆری X1: نوسخەی بنەڕەتی و لەبەرگیراوەی نامەی وەرگرتن لە یەکێک لە زانکۆکانی چین؛ نوسخەی بنەڕەتی و لەبەرگیراوەی فۆرمی داواکاری ڤیزا بۆ خوێندن لەچین (JW201/202 Form) کەلەلایەن زانکۆی ناوبراوەوە دەنێردرێت؛ پشکنینی پزیشکی (هەمان پشکنینەکەی کاتی پێشکەشکردنی خوێندن، بەڵام دەبێت نوێبکرێتەوە ئەگەر زیاتر لە شەش مانگ بووبێت — پشکنینی جەستەیی تەنها بۆ شەش مانگ بەکاردێت)؛ و سەلماندنی باری دارایی (نامەیەک لە بانکەوە کە بۆ هەر ساڵێکی ئەکادیمی بەلایەنی کەمەوە ٢٥٠٠ دۆلار لەهەژماری بانکیەکەدا هەبێت — تەنها بۆ خوێندکارە خۆپاڵپشتەکان پێویستە).
دوای پێشکەشکردنی داواکاری، زانکۆ ئیمەیڵێکت بۆ دەنێرێت هەرکە بڕیار دەردەچێت، و داوات لێدەکات لە ماوەی نزیکەی سێ ڕۆژدا دووپاتی بکەیتەوە ئایا ئۆفەرەکە وەردەگریت یان نا. ئەگەر لەو ماوەیەدا وەڵام نەدەیتەوە، زانکۆ بەشێوەیەکی خودکارانە وادادەنێت ڕەتیت کردووەتەوە. بۆیە بەردەوام تەماشای ئەو ئیمەیڵە بکە کە داواکارییەکەت پێی پێشکەش کردووە، و بە خێرایی وەڵام بدەرەوە کاتێک بڕیاری وەرگرتنت دا.
بۆ ئەو فێرخوازانەی تواناسازییان هەیە (تەواو بێت یان بەشی)، زانکۆ شوێنی مانەوە (داخلی) دابین دەکات. بەگشتی بۆ خوێندکارانی بەکالۆریۆس و ماستەر ژووری دووکەسی دابین دەکرێت و بۆ خوێندکاری دکتۆرا ژووری تاکەکەسی. پەیوەست بەجۆری تواناسازییەوە، خوێندکارێک کە بیەوێت لەدەرەوەی زانکۆ شوێنی مانەوە بگرێت، دەکرێت لەبری ئەوە یارمەتییەکی دارایی وەربگرێت. خوێندکارانی خۆپاڵپشتیش دەتوانن لە خوێندنگە بژین و کرێی مانگانە بدەن کە بەپێی جۆری ژوور دەگۆڕێت.
بیمەی تەندروستی بریتیە لەگرتنەخۆی هەموو ئەو تێچووانەی کەسێک پێویستیەتی بۆ چارەسەرکردن لە نەخۆشخانەدا. بیمەی تەندروستی لە چین تەنها نەخۆشخانە گشتییەکان دەگرێتەوە و ئەگەر کەسێک بچێتە نەخۆشخانەیەکی تایبەت ناتوانێت سوود لێی وەربگرێت. هەروەها هەموو جۆرە چارەسەرێک ناگرێتەوە، بۆ نموونە جوانکاری. هەموو خوێندکارێک دێتە چین دەبێت بیمەی تەندروستی هەبێت؛ بۆ خوێندکارانی براوەی تواناسازی زانکۆ بیمەی تەندروستیان بۆ دابین دەکات و بۆ خوێندکارانی تر دەبێت خۆیان بیکڕن.
بە دوو شێواز دەتوانرێت سوود لێی وەربگیرێت. کاتێک نەخۆشیەک زۆر قورس نییە و پێویستی بە نەشتەرگەری یاخود مانەوە لە نەخۆشخانەدا نییە، کەسی هەڵگری بیمە خۆی بڕی تێچووەکە دابین دەکات و دواتر کۆمپانیای بیمە بڕی ٨٥٪ی دەگێڕێتەوە، لەسنووری ئەو بڕەی بیمە کە بۆ هەر ڕۆژێک دیاریکراوە — ئەگەر لەبڕی دیاریکراو زیاتر بێت، هەڵگر دەبێت خۆی پارە زیادەکە بدات. لە ئەگەری مانەوە لە نەخۆشخانە یان نەشتەرگەری، پێویستە پێشتر پەیوەندی بە کۆمپانیای بیمەوە بکرێت و بڕی پارەکە لەگەڵ نەخۆشخانەکە ڕێکبخرێت.
وڵاتی چین وڵاتێکە کە هەموو شتێک بەئاسانی بەردەست دەکەوێت، بۆیە زۆرت پێویست ناکات لەگەڵ خۆتدا بیهێنیت — بەڵام چەند شتێکی سەرەتایی هەیە کە باشە لە سەرەتادا لەگەڵ خۆتدا بیانبەیت، پێش ئەوەی شارەزای سیستەمی ژیانی چین بیت.
پارە: دەتوانیت بڕێک پارەی یوانی چینی لەگەڵ خۆتدا بهێنیت، یاخود دۆلاری ئەمریکی بهێنیت و لە فڕۆکەخانە یاخود بانک بیگۆڕیت بۆ یوان — بەلایەنی کەمەوە بۆ مانگێک، کەمتر لە ٥٠٠ دۆلار (نزیکەی ٣٥٠٠ یوان) نەبێت.
پۆشاک: باشترە جل و بەرگی پێویست لەگەڵ خۆتدا بهێنیت تاوەکو دەکەویتە سەرپێی خۆت، بەپێی کەش و هەوای ئەو شارەی بۆی دەچیت.
دەرمان: کۆمەڵێک نەخۆشی سادە هەیە کە پێویست بە چوونە نەخۆشخانە ناکات، وەکو دەرمانی هەڵامەت و ئازاری کەم.
خواردن و خواردنەوە: ئەگەر جۆرە بەهاراتێکی تایبەت هەیە و خۆت پێت خۆشە، باشترە لەگەڵ خۆتدا بیهێنیت. یاخود خواردنەوەیەکی تایبەت وەکو چا یان قاوە کە بەلاتەوە پەسەندە بیهێنیت.
پاوەربانک: دڵنیابەوە لە گونجاوی و ڕێگەپێدراوی لە هێڵە گواستنەوە ئاسمانییەکان، کە دەبێ هێمای (CCC) لەسەر بێت.
بابەتی ئەلیکترۆنی: لاپتۆپ و بارگاویکەرەوەی لاپتۆپ و مۆبایل، و هێنانی تەقسیمی کارەبایی.
بابەتی پاکەرەوە: دەتوانن بڕێکی کەم لەماددەی پاکەرەوەی وەکو شامپۆ بهێنن تاوەکو جێگیردەبن.
گرێبەستی هاوسەرگیری (ئەگەر خێزاندار بیت): ئەگەر بەخێزانی دێن، دەبێت گرێبەستی هاوسەرگیری بە وەرگێڕدراوی لەگەڵ خۆت بهێنیت.
باشە بیزانیت: بۆ خانمان دەتوانن پەیوەندی بە خانمانی بەشداربووی پڕۆژەی داهاتووە بکەن و زانیاری زیاتر دەست بخەن دەربارەی ئەو پێداویستیانەی دەبێت پێیان بێت. جگە لەم لیستە سەرەتاییە، هەرچیت پێویست بێت دەتوانیت بیکڕیت بە ئۆنلاین یاخود لە بازاڕ دوای ئەوەی جێگیر بوویت.
وڵاتی چین یەکێکە لە هەرە شارستانیەتە دێرینەکان و خاوەن کەلتورێکی زۆر دەوڵەمەندە. تێگەیشتن و خۆ دۆزینەوە لەناو ئەم کەلتوورەدا یارمەتیدەردەبێت بۆئەوەی چێژ لەمانەوەت ببینیت و بەشێوەیەکی گونجاوتر ژیانی ڕۆژانە بەسەر ببەیت.
تێکەڵبوون و دۆزینەوەی هاوڕێ: بەبەشداری چالاکی زانستی و کۆمەڵایەتی کە ئامادە دەکرێت لەلایەن زانکۆوە دەتوانیت خەڵکی نوێ ببینیت و هاوڕێی نوێ پەیدابکەیت، هەروەها پرسیار دەربارەی کەلتوری چینی بکەیت.
بەشداریکردن لە پڕۆگرامی ئاڵوگۆڕی زمان: بەشێک لە خوێندکارانی چین ئارەزوو دەکەن فێری زمانی تر ببن، بەتایبەتی ئینگلیزی — ئەمەش دەرفەتێکە بۆ باشترکردنی ئاستی چینیت.
سەردانی شوێنی خۆجێیی و بەشداریکردنی فێستیڤاڵ: سەردانی شوێنە خۆجێییەکانی وەکو پارک و مارکێت و شوێنە گشتییەکان بکە و بەشداری فێستیڤاڵە کەلتووریەکان بکە.
باشە بیزانیت: دەبێت بزانین هەندێک هەڵسوکەوت هەیە کە لەکۆمەڵگەی کوردیدا بێزراوە و ناتوانرێت لەشوێنی گشتیدا بکرێت، بەڵام خەڵکی چینی بەئاسایی دەیکەن — وەکو تفکردنە سەر شۆستە و ناو پاس، قڕقێنە لێدان، و لوت پاکردنەوە بە ئاشکرا. ئەمانە لەناو کۆمەڵگەی چیندا شتێکی ئاسایی و ڕێگەپێدراون، بۆیە باشترە پێشوەخت چاوەڕوانی بکەیت نەک تووشی شۆکی کەلتووری ببیت.
بەگەیشتن بەم قۆناغە دەبێت ئۆفەری خوێندنەکەت و ڤیزای چینت بەدەستگەیشتبێت. پێش سواربوونی فڕۆکەکە، ئەوانەت لای خۆت هەبێت: هەموو ئەو دۆکیۆمێنتانەی پەیوەندی بە خوێندنەکەتەوە هەیە لەناو جانتای شانەکەتدا؛ ناونیشانی تەواوی زانکۆکەت و کەمپەکەی نووسراو؛ و ناو و ژمارەی مۆبایلی سەرپەرەشتیاری خوێندنەکەت (ئەگەر پێشتر دیاریکراوە)، یان ژمارەی پەیوەندی ئۆفیسی خوێندکارە نێودەوڵتیەکان.
لەکاتی گەشتەکەتدا فۆرمێکت پێدەدرێت کە تێیدا ناو و ژمارەی پاسپۆرت و ناونیشانی ئەو شوێنەی بۆی دەچیت دەنووسیت. دوای گەیشتنت بە فڕۆکەخانە، ئەفسەرانی کۆچبەری لەوانەیە داوات لێبکەن جانتاکەت بپشکنن و کۆمەڵێک پرسیاری ئاسایی لێبکەن — دەچیت بۆ چ زانکۆیەک، کێ دەناسیت، و لەوانەیە تەماشای مۆبایلەکەشت بکەن. ئەمە تایبەت نییە بە لایەنی کەسیەوە بەڵکو ڕوونی وایە بۆ گەشتیارانی وڵاتانی وەکو عێراق، و ئەفسەرەکان بەگشتی بەڕێزەوە مامەڵە دەکەن.
گەیشتن بە زانکۆکەت: ئەگەر کەسێک بناسیت و بێت بۆ فڕۆکەخانە پێشوازیت لێبکات، ئەوە زۆر باشتر و گونجاوترە. ئەگەر نا، ئەم ڕێکارانە بگرە بەر: بۆ یەکەم جار گەشتکردن بۆ چین، ئاسانترین و گونجاوترین ڕێگا بەکارهێنانی تەکسی تایبەت بە فڕۆکەخانەیە (تەنها تەکسیە فەرمییەکانی تایبەت بە فڕۆکەخانە بەکاربهێنە، بۆ ئەوەی توشی فێڵ نەبیت) — ناو و ناونیشانی زانکۆکەت بە چینی بنووسە، چونکە خاوەن تەکسییەکان ناتوانن بە ئینگلیزی قسە بکەن. ئەگەر کاتی گونجاو بێت — واتە نەکەوێتە نێوان کاتژمێر ٦ی بەیانی و ٩ی شەو — دەتوانیت پاسی گشتی یان میترۆ بەکاربهێنیت، بەڵام ئەمە دەکرێت کەمێک سەخت بێت بۆ یەکەم جار.
دوای گەیشتنت بە زانکۆ دەبێت خۆت تۆمار بکەیت. یەکەم ئیش کە دەبێت بیکەیت ئەوەیە کە بچیت بۆ بەشی داخلیەکان و شوێنێکی مانەوەی کاتی وەربگریت. دواتر دەبێت بچیت بۆ ئۆفیسی خوێندکارە نێودەوڵتیەکان و خۆت تۆمار بکەیت و پاشان دەتوانیت شوێنی مانەوەی هەمیشەیی وەربگریت. پێداویستیەکانی خۆتۆمارکردن بریتین لە: پاسپۆرت لەگەڵ پەڕەی ڤیزا و پەڕەی زانیاری کەسی؛ ئۆفەری خوێندن و فۆرمی ڤیزا؛ و هەموو ئەو دۆکیۆمێنتانەی لەکاتی پێشکەشکردنی داواکارییەکەتدا پێشکەشت کردوون (نوسخەی بنەڕەتی).
دوای خۆتۆمارکردن و وەرگرتنی داخلی، ئۆفیسی خوێندکارە نێودەوڵتیەکان کاتێک دیاری دەکەن — بەگشتی لە ناوەڕاستی مانگی ٩ (لە زانکۆیەکەوە بۆ زانکۆیەکی تر جیاوازە) — بۆ بەخێرهاتنی خوێندکارە نوێکان. لەو بۆنەیەدا چەند زانیاریەکی گرنگ دەخرێنە ڕوو کە گرنگن بەتایبەت بۆ ئەو کەسانەی هیچ شارەزاییەکیان نیە دەربارەی یاسا و ڕێنماییەکانی چین، هەروەها ڕێکارەکانی خوێندن و ئەو ڕێنماییانە کە خوێندکار پێویستە جێبەجێی بکات لەماوەی خوێندنەکەیدا. بەشداریکردن گرنگە، تاوەکو دواتر توشی کێشە نەبیتەوە لە دەرئەنجامی نەزانییەوە.
یەکێک لە خزمەتگوزاریە سەرەتاییە پێویستەکان دوای گەیشتنت بە وڵاتی چین پەیداکردنی ئینتەرنێتە. بەشێوەیەکی گشتی هەموو زانکۆکان ئینتەرنێتیان دابینکردووە لەناو داخلیەکان و کۆلێژەکاندا کە بە بەکارهێنانی ژمارەی کارتی خوێندکار چالاکدەکرێت. وڵاتی چین وڵاتێکی بەئەلیکترۆنی کراوە لەهەموو ڕووەکانی ژیانەوە، بۆ ئەومەبەستە پێویستت بە ئینتەرنێت دەبێت لەهەموو شوێنێک. باشترین ڕێگەش بەکارهێنانی سیمکارتی مۆبایلە — لەوڵاتی چین دوو کۆمپانیای خزمەتگوزاری پەیوەندی تەلەفۆنی هەیە کە ئەوانیش China Mobile و China Unicom ن. دەتوانیت هەریەکێک لەم سیمکارتانە بکڕیت و پاکێجی گونجاو بۆخۆت هەڵبژێریت.
پاش دەستکەوتنی سیمکارت، هەژمارێک لە بەرنامەی ویچات دروست بکە بەبەکارهێنانی ژمارە مۆبایلەکەت (ئەگەر پێشتر ویچاتت هەیە دەتوانیت هەژمارەکەت بخەیتە سەر ژمارە چینیەکە) و سودمەند بیت لەهەموو خزمەتگوزاریەکانی ناو ویچات. هەروەها بەبێ هەبوونی سیمکارت ناتوانیت داواکاری پێشکەش بکەیت بۆ کردنەوەی هەژماری بانکی کە داوادەکرێت لەلایەن زانکۆکەتەوە.
خاڵێکی گرنگ کە پێویستە هەموو فێرخوازێک پێش گەشتکردن بیزانێت ئەوەیە کە خزمەتگوزاریەکانی وەکو گۆگڵ، یوتیوب، ڤایبەر، مێتا، و وەتسئەپ لە چین بەردەست نین. تەنها ڕێگە بۆ سودمەندبوون لەو خزمەتگوزاریانە بەکارهێنانی بەرنامەی فلتەرشکێن (VPN)ـە. باشترە پێش گەیشتنت بەوڵاتی چین خۆت یەکلایی بکەیتەوە و بەرنامەکە دابەزێنیت، چونکە دواتر توشی سەرئێشەی زیاتر دەبیت.
ئەم بەرنامانەت پێویستە بۆ ڕێکردنی ژیانی ڕۆژانەت: WeChat, Alipay, Taobao, VPN, Amap یان Baidu Map, QQ, Meituan, Jingdong, و بەرنامەیەکی وەرگێڕان (Microsoft Translator, Youdao Translate یان Google Translate).
باشە بیزانیت: بەرنامەکانی فلتەرشکێن زۆرن، هەندێکیان بێ پارەن و بەشی زۆریان پێویستیان بە بەشداری مانگانە یان ساڵانەیە. باشترە پێش گەیشتنت بەوڵاتی چین خۆت یەکلایی بکەیتەوە و بەرنامەکە دابەزێنیت، چونکە دواتر توشی سەرئێشەی زیاتر دەبیت تاوەکو دایبەزێنیتە سەر مۆبایل یاخود لاپتۆپەکەت.
بەگشتی لەناو زۆرینەی خواردنە چینیەکاندا گۆشتی بەراز یاخود یەکێک لەبەرهەمەکانی بەراز بەکاردەهێنرێت کە ئەمەش وادەکات گونجاو نەبێت بۆمان. بەگشتی لەهەر زانکۆیەکدا خواردنگەیەک هەیە کە خواردنی حەڵاڵ پێشکەش دەکات و خوێندکارە مسوڵمانەکان دەچنە ئەوێ. دەتوانیت هەموو جۆرە خواردنێک بەکاربهێنیت کە مۆری حەڵاڵی پێوەبێت وەکو ئەم مۆرە (清真)، کە بە چینگ جەن دەخوێنرێتەوە و بەمانای حەڵاڵ دێت — دەتوانیت خواردنی حەڵاڵی ئەم مۆرەت بەئۆنلاین داوابکەیت. ئەگەر دەتەوێت خواردنی چینی تاقیبکەیتەوە، دڵگران مەبە: لە هەموو شوێنێکی چین خواردنگەی حەڵاڵ هەیە کە زۆرجار خاوەنداریەتی دەکرێت لەلایەن مسوڵمانانی شنجیانگەوە. لە نەخشەی ئەلیکترۆنی مۆبایلەکەت بگەڕێ بۆ وشەی (清真) یان (兰州拉面، خواردنگەیەکی ناسراوی حەڵاڵ) بۆ دۆزینەوەی نزیکترینیان.
کردنەوەی هەژماری بانکی: هەژماری بانکی چینی بکەرەوە بۆ ئاسانکاری لە پارەدان و وەرگرتن.
بەکارهێنانی ئەپەکانی پارەدان: WeChat Pay و Alipay زۆر باون و ئاسانن بۆ بەکارهێنان.
کارتی بانکی نێودەوڵەتی: کارتێکی نێودەوڵەتی لەگەڵ خۆت بهێنە بۆ کاتی پێویست.
گۆڕینەوەی دراو: لە بانکە فەرمییەکان یان شوێنە ڕێگەپێدراوەکان دراو بگۆڕەوە.
بودجەدانان: بودجەیەکی وردت هەبێت بۆ خەرجییەکانت.
پاشەکەوتکردن: هەوڵبدە بەشێک لە پارەکەت پاشەکەوت بکەیت بۆ کاتی پێویست.
ئاگاداربوون لە فێڵ و ساختەکاری: وریابە لە داواکاری پارە لە لایەن کەسانی نەناسراوەوە.
هەڵبژاردنی نیشتەجێبوونی هەرزان: شوێنەکانی سەر بە زانکۆ هەرزانترە لە ئەپارتمان.
فێربوونی چێشتلێنان: چێشتلێنان لە ماڵەوە هەرزانترە لە خواردن لە دەرەوە.
باشە بیزانیت: بە گشتی، ژیان و خوێندن لە چین بەراورد بە زۆر وڵاتی تر هەرزانترە، بەڵام پێویستە بە وردی پلان دابنێیت و لە دەرفەتەکانی یارمەتی دارایی ئاگادار بیت.
کەلتووری خوێندن لە چین بە شێوەیەکی گشتی لە ئاستی جیهانیدا ناسراوە بە سیستەمێکی سەرکەوتوو. ئەم کەلتوورە لە سەرەتاوە لە ژێر کاریگەرییەکی زۆری فەلسەفەی کۆنفوشیۆسەوە بووە، کە بایەخێکی زۆری بە خوێندن و فێربوون داوە و پێی وایە خوێندن مرۆڤ باشتر دەکات و ئاستی ژیانی بەرزتر دەکاتەوە — ئەم کاریگەرییە هێشتا بەردەوامە.
A (٩٠-١٠٠)
نایاب
B (٨٠-٨٩)
باش
C (٧٠-٧٩)
ناوەند
D (٦٠-٦٩)
پێویست
F (٠-٥٩)
کەوتوو
شێوازی وانە: وانەکان زیاتر لەلایەن مامۆستاوە دەگوترێنەوە و مامۆستا وەک سەرچاوەی سەرەکی زانیاری دادەنرێت. جەخت زۆر لەسەر بیرکردنەوەی ڕێکخراو و سیستەماتیک دەکرێتەوە زیاتر لە گفتوگۆی کراوە.
پێشەنگایەتی مامۆستا: لە کەلتووری چینیدا مامۆستا وەک پێشەنگێک دادەنرێت و بایەخێکی زۆری پێ دەدرێت، وەک سەرچاوەی سەرەکی زانیاری.
گرنگیدان بە هەڵسەنگاندن و نمرەدان: لە چین نمرەدان و هەڵسەنگاندنی قوتابیان زۆر بە گرنگ دادەنرێت. ئەنجامی ئەزموونەکان و نمرەکان کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر داهاتووی قوتابی هەیە.
باشە بیزانیت: بەڵام هەندێک زانکۆ سیستەمێکی تایبەتیان هەیە کە تێیدا نمرەکان بە شێوەی A+, A, A-, B+, B, B-, C+, C, C-, D+, D, D-, F دەدرێن. نمرەی تێپەڕبوون لە زۆربەی زانکۆکانی چیندا ٦٠ یان D یان Pass ە، بەڵام هەندێک زانکۆ نمرەی تێپەڕبوونیان جیاوازە.
بەشێوەیەکی گشتی سەرجەم زانکۆکانی چین کۆمەڵێک خزمەتگوزاری و ئاسانکاری سەرنجڕاکێش پێشکەش بە خوێندکارانی نێودەوڵەتی دەکەن، کە ژیانی ئەکادیمی و کەسی خوێندکاران بەشێوەیەکی بەرچاو ئاسان و دڵخۆشکەر دەکات.
خزمەتگوزاری نیشتەجێبوون: سەرجەم زانکۆکانی چین بەشی ناوخۆیی تایبەت و مۆدێرن بۆ خوێندکارانی بیانی دابین دەکەن، بە پێداویستی سەرەکی وەک تەختەخەو و مێز و کورسی و دۆڵاب. کرێی ئەم بەشە ناوخۆییانە بەشێکە لە سودمەندییەکانی تواناسازییەکەت؛ ئاوی گەرمیش بە کارتی خوێندکار پڕدەکرێتەوە، بەڵام کرێی پڕکردنەوەی ئەو کارتانە لەسەر بودجەی خوێندکار خۆیەتی.
خواردنگە: هەم لەناو کەمپی زانکۆ و هەم لە کەمپی بەشە ناوخۆییەکان چەندین خواردنگە فەراهەم کراوە. نرخی خواردنەکان لەگەڵ بودجەی خوێندکاران دەگونجێت، بەڵام ڕاهاتن لەگەڵ تامی خواردنە خۆجێیەکان کەمێک کاتی دەوێت.
خزمەتگوزاری گواستنەوە: هەندێک زانکۆ، بەتایبەت ئەوانەی لە دەرەوەی شارن، خزمەتگوزاری پاسی تایبەت پێشکەش دەکەن بۆ گواستنەوەی خوێندکاران لە نێوان زانکۆ و شوێنی مانەوە، بەخۆڕایی.
کتێبخانە: کتێبخانەکانی زانکۆ خاوەنی ملیۆنان کتێب و گۆڤار و سەرچاوەی ئەلیکترۆنین، زیاتر بە چینی، بەڵام بە گەڕانێکی باش دەتوانیت سەرچاوەی ئینگلیزیش بدۆزیتەوە. شوێنی خوێندنەوەیان زۆر بەردەستە و زۆربەیان ٢٤ کاتژمێر کراون.
ڕێنمایی و پشتگیری: بەشی تایبەت بە کاروباری خوێندکارانی نێودەوڵەتی هەمیشە بەردەستە، بە کارمەندانی زمانی ئینگلیزی، بۆ یارمەتیدان لە کاروباری ڤیزا و تۆمارکردنەوە و ژیانی ڕۆژانە.
ناوەندی راهێنانی پیشەیی: یارمەتیدانی خوێندکاران لە دۆزینەوەی هەلی کارکردن، ڕێکخستنی سیمینار و وۆرکشۆپ و گەشتی تایبەت بۆ سەردانکردنی کۆمپانیا گەورەکان.
وەرزش و کاتبەسەربردن: خاوەنی یاریگا، هۆڵی وەرزشی و کۆمەڵێک ئەنجومەنی خوێندکاری جۆراوجۆرن، لە تۆپی پێوە بگرە تا تای چی — دەرفەتێکی باشە بۆ ناسینی هاوڕێی نوێ.
چالاکی کەلتووری: زانکۆکان بە بەردەوامی چالاکی کەلتووری ڕێکدەخەن، وەک فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی، ئاهەنگی نەتەوەیی چین، و گەشتی مەیدانی بۆ شوێنە مێژووییەکان.
فێربوونی زمان: سەرجەم زانکۆکانی چین خولی فێربوونی زمانی چینی بە خۆڕایی پێشکەش دەکەن، لەلایەن مامۆستای پسپۆڕەوە.
ڕێکخراوە قووتابییەکان: لەسەرجەم بەشەکانی زانکۆ ئەنجومەنێک هەیە کە فێرخوازی سەرجەم وڵاتانی ئەو بەشەی زانکۆکە کۆدەکاتەوە و ئاگاداریان دەکاتەوە لە ڕێنمایی و دەرفەت. ئەنجومەنە کەلتوورییەکانیش وەک پەنجەرەیەکن بۆ جیهان — دەتوانیت فەرهەنگی کوردی بە دنیا بناسێنیت و هاوکات فێری کەلتووری وڵاتانی دیکە ببیت، و دەنگی خۆت بگەیەنیتە بەڕێوەبەرانی زانکۆ. بەشداری بکە لە ڕێگەی ڕۆژی ناساندنی سەرەتای ساڵ، یاخود ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە گرووپی ویچاتی ئەنجومەنەکەوە بکە.
چالاکییە خۆبەخشییەکان: سەرجەم زانکۆکانی چین بە درێژایی ساڵ چالاکی خۆبەخشی ڕێکدەخەن — لە فێرکردنی زمانی ئینگلیزی بە منداڵانی هەژار بگرە تا ناساندنی زانکۆکە بە خوێندکارە نوێیەکان — دەرفەتێکی باشە بۆ یارمەتیدانی خەڵک و دروستکردنی پەیوەندیی قووڵ لەگەڵ کۆمەڵگای چینی.
فێربوونی زمانی چینی: ئەپلیکەیشنی فێربوونی زمان (وەک HelloChinese, Pleco, Hanping) یارمەتیدەرن بۆ وشە، بەڵام هاوڕێی زمان و گفتوگۆی ڕاستەقینە گرنگترە — لەگەڵ خوێندکارێکی چینی ڕێککەوە، فێری ئینگلیزی یان کوردی بکە و ئەوانیش فێری چینیت بکەن، لە کاتی نانخواردن یان پیاسەدا. فیلم و پۆدکاست و گۆرانی چینیش ڕێگایەکی ڕاستەقینەیە بۆ تێگەیشتن لە شێوازی بیرکردنەوەیان. دەستەواژەیەک کە باشە زوو فێری بیت، (辛苦了 Xīnkǔ le)ـە — نزیکترین واتای بە کوردی «ماندوو نەبیت» یان «دەستت خۆش بێت»ـە، دەربڕینێکە بۆ سوپاسکردن و ڕێزگرتن لە ماندووبوونی کەسێک.
خۆگونجاندن لەگەڵ خواردنی چینی: هەفتانە خواردنێکی نوێ تاقی بکەوە، و تەنها لە چێشتخانە گەورەکان مەوەستە — لە شوێنە بچووکەکانی خۆجێییەکان خواردنی ڕاستەقینەی چینی دەدۆزیتەوە. فێربوونی بەکارهێنانی چۆپستیک نیشانەی ڕێزگرتنە لە کەلتووری چینی. سەردانی بازاڕی خۆجێیی بکە لەگەڵ هاوڕێیەکی چینی و فێری ناوی سەوزە و میوەکان ببە. لە کەلتووری چینیدا، پرسیارکردنی (你吃了吗? Nǐ chī le ma) کە بە واتای "نانت خواردووە؟" دێت، لە ڕاستیدا شێوازێکی سڵاوکردنە بۆ پرسیارکردن لە حاڵی کەسێک.
جیاوازییە کەلتوورییەکان: لە چین، ڕێزگرتن لە پلەبەندی کۆمەڵایەتی زۆر گرنگە — بۆ مامۆستا و سەرۆککار و کەسی سەروخۆت — کە لەوانەیە جیاواز بێت لە کەلتووری کوردی کە تا ڕادەیەک کراوەترە. چین کۆمەڵگەیەکی بەکۆمەڵترە، لە کاتێکدا کەلتووری کوردی زیاتر تاکگەراییە؛ لە چین، بەرژەوەندی گشتی زۆرجار لە پێش بەرژەوەندی تاکەکەسی دادەنرێت. هەروەها هەندێک جووڵەی دەست و سەر لە چین مانای جیاوازیان هەیە — بۆ نموونە، ئاماژەکردن بە پەنجە بۆ کەسێک نەشیاوە.
ڕێسا و یاسا گرنگەکان: بانگەشەی ئاینی و دروستکردنی کۆمەڵە و تاقمی ئاینی بە توندی قەدەغەیە — خۆت لە هەر چالاکییەکی ئاینی بەدوور بگرە. ڕەخنەگرتنی ئاشکرا لە حکومەتی چین و سیستەمی سیاسیش قەدەغەیە، بۆیە خۆت لە باسکردنی بابەتە سیاسییە هەستیارەکان بدوورگرە. پابەندبوون بە مەرجەکانی ڤیزا زۆر گرنگە (کارکردن بە ڤیزای خوێندکاری یاسایی نییە)، و خۆت لە بەشداریکردن لە هەر جۆرە خۆپیشاندان یان کۆبوونەوەیەکی سیاسی بدوورگرە.
چین پڕە لە مێژوو و نوێگەری ڕاستەقینە، و گەشتکردن تێیدا دەرفەتێکە بۆ ژیان لەناو ئەو مێژووەدا، نەک تەنها سەیرکردنی. چەند شوێنێکی دیارە کە شایانی پلاندانانن:
دیواری مەزنی چین: بەشی موتیانیو (Mutianyu) لە نزیک پەکین، کەمتر قەرەباڵغە و باشترین شوێنە بۆ سەردانیکردن. بەشی جینشانلینگ (Jinshanling) کەمتر نۆژەنکراوەتەوە و ڕۆحی ڕاستەقینەی دیوارەکەی تێدا هەست پێدەکرێت.
شاری قەدەغەکراو (پەکین): ئەم کۆشکە، کە بۆ ٥٠٠ ساڵ ناوەندی دەسەڵاتی چین بووە، زیاتر لە ٩٠٠٠ ژووری هەیە. کاتی زیاتر تەرخان بکە بۆ گەڕان بە ناو کۆڵانە لاوەکییەکانیدا، لەوانە باخچەی ئیمپراتۆری لە بەشی باکووری کۆشکەکە.
لەشکری تێراکۆتا (شیان): ئەم سوپا قوڕینە، کە لە زیاتر لە ٨٠٠٠ سەرباز پێکهاتووە، هەر سەربازێک ڕوخسارێکی تایبەتی هەیە، کە نیشانەی ئەوەیە هەموویان لەسەر کەسانی ڕاستەقینە دروستکراون.
پەکین و شانگهای: لە پەکین دەتوانیت سەردانی مەعبەدی ئاسمان بکەیت (شوێنی نزاکردنی ئیمپراتۆرەکان)، ناوچەی هونەری 798، و شەقامی چێشتخانەکانی Ghost Street. لە شانگهای، دیمەنی ئاسمانخراشەکانی The Bund، باخچەی ٤٠٠ ساڵەی Yu Garden، و کۆڵانە کۆن-بەڵام-مۆدێرنەکانی Xintiandi.
چیاکانی هوانگشان: ئەم چیایانە، کە سەرچاوەی ئیلهامی زۆرێک لە نیگارکێشە چینییەکان بوون، دیمەنێکی سەرسوڕهێنەریان هەیە، بەتایبەت خۆرهەڵاتنی بەسەر هەوردا. گوندی نزیکی Hongcun نموونەیەکی زیندووی گوندێکی ٩٠٠ ساڵەیە.
دارستانی بامبۆی سیچوان: ناوەندی لێکۆڵینەوە و پاراستنی پاندا لە شاری چەنگدوو دەرفەتی نزیکبوونەوە لە پانداکانی گەورە دەدات — بەیانییان زۆر چالاکن و خەریکی نانخواردنن.
پارکی نیشتمانی چیاکانی تیانزی (Zhangjiajie): ستوونە بەردینە بەرزەکانی ئەم پارکە، کە لە نێو تەمومژدا دەردەکەون، سەرچاوەی ئیلهامی چیا هەڵمژووەکانی فیلمی ئاڤاتار بوون. پردی شووشەیی بە درێژایی ٤٣٠ مەتر و تەلەفریکی «بایلۆنگ» (بەرزترین تەلەفریکی جیهان) دوو خاڵی سەرنجڕاکێشن. باشترین کات بۆ سەردان نیسان-تشرینی یەکەمە؛ نزیکترین فڕۆکەخانە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی Zhangjiajie Hehua یە.
پلاندانان: چین وڵاتێکی زۆر گەورەیە و ناتوانیت لە گەشتێکدا هەموو شوێنەکان ببینیت. باشترە چەند شوێنێک هەڵبژێریت و بە وردی سەردانیان بکەیت. پێشنیار دەکەین گەشتەکەتان بە پەکین دەست پێبکەن، پاشان شیان، دواتر سیچوان، و لە کۆتاییدا شانگهای.
گواستنەوە: سیستەمی شەمەندەفەری خێرای چین یەکێکە لە باشترینەکانی جیهان. بلیتەکان پێشوەخت بکڕە، بەتایبەت لە وەرزی گەشتیاریدا، بە بەکارهێنانی ئەپلیکەیشنی Trip.com یان Ctrip.
زمان: زۆربەی چینییەکان ئینگلیزی نازانن، بەتایبەت لە شارە بچووکەکان. ئەپلیکەیشنێکی وەرگێڕان وەک Pleco یان Google Translate دابەزێنە، و چەند دەستەواژەیەکی سەرەتایی چینی فێربە وەک "سڵاو"، "سوپاس" و "ببوورە".
پارە: ویچات پەی یان ئەلی پەی بەکاربهێنە. زۆربەی شوێنەکان لە چین پارەی کاش وەرناگرن. دەتوانیت کارتی ماستەر یان ڤیزا پەیوەست بکەیت بە ئەلی پەیەوە. هەندێک پارەی کاشیش لەگەڵ خۆتان هەڵبگرن بۆ حاڵەتی نائاسایی.
ئاسایش: چین بە گشتی وڵاتێکی ئارامە بۆ گەشتیاران، بەڵام هەر وەک هەر شوێنێکی تر، وریا بە. کۆپی پاسپۆرت و ڤیزاکەت لەگەڵ خۆت هەڵبگرە و ئۆریجیناڵەکە لە شوێنێکی ئارامدا دابنێ، و ئاگاداری کەلوپەلە بەنرخەکانت بە لە شوێنە قەرەباڵغەکان.
وەڵامی خێرا بۆ ئەوەی بە تەواوی ناگونجێت لەگەڵ ڕێبەرییەکەی سەرەوە.
لە پێشکەشکردنەوە هەتا بڕیاری کۆتایی دەکرێت چەند مانگێک بخایەنێت — بەلایەنی کەمەوە شەش مانگ پێش ئەو کاتەی دەتەوێت دەست پێبکەیت دەست پێبکە.
ڤیزای خوێندکاری ڕێگە بە کارکردن نادات. هەندێک زانکۆ ڕێگە بە کاری نیوە-کات یان کارامۆزیی سنووردار دەدەن بە مۆڵەتی نووسراوی پێشوەخت — پێش کارکردن یاسای زانکۆکەت بپشکنە.
پاسپۆرت، ئۆفەری خوێندن و ژمارەی مۆبایلی چینی (پێویستت بە سیمکارتی چینی هەیە پێشتر) بۆ لقێکی بانکی ناوخۆیی ببە — زۆربەی زانکۆکان دەتوانن نیشانت بدەن بۆ نزیکترین لق کە ڕاهاتووە لەگەڵ خوێندکاری نێودەوڵەتیدا.
لە ئێستادا نا — داواکارانی کورد لە ڕێگەی هەمان تواناسازییە گشتییەکانەوە (CSC، تایبەت بە زانکۆ، هەرێمی) داواکاری پێشکەش دەکەن وەک هەر خوێندکارێکی نێودەوڵەتی.
گرووپی ویچاتی خوێندکارانی کورد خێراترین ڕێگایە — دوای گەیشتنت پرسیار بکە، یان پێش گەشتکردن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بگەڕێ.
هەمان هەنگاوەکانی هەر خوێندکارێکی نێودەوڵەتی پەیڕەو دەکرێت (بڕوانە بەشی ڤیزا، گەشت و گەیشتن لە سەرەوە) — پێداویستییە تایبەتەکانی خاوەن پاسپۆرتی عێراقی لە ماڵپەڕی کونسوڵخانە بپشکنە.
ڕایبگەیەنە بۆ ئۆفیسی خوێندکارە نێودەوڵەتییەکانی زانکۆکەت — ڕاهاتوون لەسەر مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم دۆخانە و پشتگیریت دەدەن، و کاتی پێویست بە فەرمی بابەتەکە بەرزتری دەکەنەوە.
بەشداری چالاکی ئەنجومەنە کەلتوورییەکان بکە، بەردەوام پەیوەندیت لەگەڵ خێزان و هاوڕێکانت هەبێت، و مەترسە کەلتووری کوردی لەگەڵ ئەوانەی دەیانناسیت باس بکەیت — زۆربەی خەڵک بە ڕاستی حەزیان لێیە بزانن.
لە ماوەی ڕێگەپێدراودا، بەڵگەنامەکانت (پاسپۆرت، ئۆفەری خوێندن و ئەوانی تر کە زانکۆکەت دیاریدەکات) پێشکەش بکە بۆ ئۆفیسی ئاسایشی گشتیی ناوخۆیی بۆ گۆڕینی ڤیزاکەت بۆ مۆڵەتی نیشتەجێبوون کە بۆ ماوەی پڕۆگرامەکەت بەردەوامە. ئۆفیسی خوێندکارە نێودەوڵەتییەکانی زانکۆکەت ئاسایی یارمەتیت دەدەن لەم پرۆسەیەدا.
پەیڕەوکردنی کەسی ئاینی بەگشتی ڕێگەپێدراوە، بەڵام وتاردان یان دروستکردنی کۆمەڵی ئاینی نا (بڕوانە تێبینی یاسایی لە سەرەوە) — لەگەڵ ئۆفیسی نێودەوڵەتی زانکۆکەت پشکنین بکە دەربارەی ئەوەی چی لە ناوچەکەتدا بەردەستە.
بەردەوام پەیوەندیت لەگەڵ خێزان هەبێت، بەشداری چالاکی و ئەنجومەنی خوێندکاری بکە، و کاتی خۆت بدە — بەشێکی ئاساییە لە خۆگونجاندن، نەک نیشانەیەکی خراپ.
پێش پێویستبوونی، ژمارەی ئۆفیسی خوێندکارە نێودەوڵەتییەکان و ژمارەی ئاسایشی کەمپی زانکۆکەت هەڵبگرە، لەگەڵ ئاسایشە ئاساییەکانی لە بەشی گەشتکردن لە چین لە سەرەوە.